BUỔI SÁNG Ở CAFÉ AQ & TẬP THƠ NHỎ ĐẦU TAY – Tạp bút Mang Viên Long

             Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc (bên trái) và nhà văn Mang Viên Long

 

 Buổi sáng anh em gặp nhau ở Café AQ đường Điện Biên Phủ theo lời đề nghị của anh Đỗ Hồng Ngọc và anh Lữ Kiều. Cũng là duyên tình cờ nhân chuyến vào Sài Gòn tái khám tim của tôi, trước khi về lại quê – tôi rất mong được “sum họp” một buổi với vài bạn văn cũ hiện đang sống và làm việc tại Sài Gòn, đề trò chuyện thoải mái, cho vui. Trước đây, thỉnh thoảng, chúng tôi có gặp nhau, nhưng thường là trong một cuộc họp mặt chung, hay trong một “khung cành” không mấy thích hợp để… cà kê dê ngỗng đủ chuyện cũ mới cho thỏa!

 Chúng tôi đã gặp nhau, gồm 7 anh em “có máu văn nghệ” (hay nói

theo nhà Phật là có “nghiệp”…) là: Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc ( Đỗ Nghê), bác sĩ Thân Trọng Minh (Lữ Kiều, Nàng Lai), Phạm Minh Tâm (Chu Trầm Nguyên Minh), Nguyên Minh, Sâm Thương, Kinh Dương Vương ( họa sĩ Rừng vừa về nước, đang chuẩn bị triển lãm tranh) và tôi.

 Trời Sài Gòn mát dịu. Quán có nhiều bóng cây xanh. Yên tĩnh. Tôi

đã có một buổi sáng sum họp rất hạnh phúc mà sau hơn 40 năm mới có được trong những lần có việc vội vã phải vào Saigon… Trên “trang nhà bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc”, anh đã ghi lại buổi gặp gỡ trong mục “Thư Gởi Bạn Xa Xăm”: “Mang Viên Long, bạn nhớ không? Mới đây từ Bình Định phone vào hỏi anh mới bị xe tông, té xuống đất, may có nón bảo hiểm không hề hấn gì nhưng vẫn cứ lo, bây giờ phải làm sao, muốn nhân dịp vào Saigon tái khám tim ở bác sĩ Thân Trọng Minh (Lữ Kiều) sẽ khám thần kinh luôn. Mình hỏi thêm vài chi tiết có … bất tỉnh không? có nhức đầu? nôn mửa… gì không thì không. Lời khuyên dù sao dịp này cũng nên làm cái MRI cho chắc ăn. Tái khám tim, hẹp van động mạch chủ nhưng chưa đến đỗi nào. Lữ Kiều bảo Mang Viên Long: “Cứ tiếp tục yêu đi, không sao đâu!”. Kết quả MRI cái đầu cũng không có vấn đề. Mừng rồi. Man Viên Long bèn… mời anh em một chầu café ”hậu tạ”. Hẹn nhau đến cái quán gần cổng Cư xá đô thành, nơi còn chút vòm lá xanh nhớ không?

   

Khi mình đến nơi đã thấy có Lữ Kiều, Chu Trầm Nguyên Minh, Rừng, Nguyên Minh, Mang Viên Long. Lát sau có thêm Sâm Thương… cà nhắc tới. Lữ Kiều bảo cả nhóm ngồi đây đa số là thân chủ của bạn.

Dĩ nhiên rồi, già thì bệnh, mà bệnh thì không khỏi “ba cao một thấp”

(tiểu đường, huyết áp, tim mạch, thấp khớp…). Lữ Kiều là bác sĩ chuyên khoa tim mạch mà! Bản thân Lữ Kiều cũng phải mỗi ngày tự “harakiri” mấy chục đơn vị Insuline vào bụng! Họa sĩ Rừng cho biết sắp mở triển lãm, hẹn anh em đến Du Miên ngày khai mạc, café miễn phí! Ai cũng khâm phục Rừng về nhiều mặt không thể kể… hết. Chu Trầm Nguyên Minh lúc này phụ giúp Nguyên Minh làm tờ Quán Văn, đang chuẩn bị ra mắt số chủ đề sông Mường Mán (Phan Thiết) sau khi đã làm số về Sông Dinh và sông Seine.

 Quán Văn có vẻ mê sông nhỉ? Đến nỗi bìa và phụ bản cũng đều do… Sông Ba lo! Khi bảo Chu Trầm Nguyên Minh lúc này… “núp bóng”

Nguyên Minh (trầm) thì anh cực lực phản đối. Anh nói anh cao hơn Nguyên Minh hẳn một cái đầu! Mà đúng vậy. Đứng lên đo thì sẽ biết!”

               Dịp nầy anh Đỗ Hồng Ngọc  có mang đến  tặng  cho  tôi  tập  thơ nho  nhỏ  (khổ  12X17  cm) (khổ 17x17) mà  anh  đã  xuất  bản  năm  1967  –  nghĩa  là cách nay đã 46 năm. Đây cũng là tập thơ đầu tay của anh đã dùng bút hiệu Đỗ Nghê, có tựa là “Tình Người”, do tác giả trình bầy, bìa Lữ Kiều, tranh  Cocteau,  ấn  hành  giới  hạn  dành  cho  bạn  bè  anh  em.  Tính  đến nay, Đỗ Hồng Ngọc đã xuất bàn 35 đầu  sách  các loại,  trong đó riêng về  thơ là 7  tác phẩm. Tất  cả đều được in ấn mỹ  thuật, dày dặn. Tuy vậy, anh đã dành tập thơ nho nhỏ nầy để tặng tôi… Tập  thơ nho nhỏ ấy, lại được in roneo  trên giấy hẩm, bìa giấy croquis, nhưng với tôi lại món quà rất quý! Trước 75, tôi có nghe các bạn văn nói nhiều về tập thơ nầy – nhưng ít người có được. Hôm nay, sau 46 năm – tôi mới được cầm nó trên tay (dù là bản phôto nguyên “bản gốc”). Tập thơ chỉ vỏn vẹn 20 bài, trong 36 trang, được Đỗ Nghê sáng tác  từ năm 64 đến 67 – nghĩa là từ lúc anh 23 tuổi. 20 bài thơ xoay quanh một chủ đề chính là “tình người” trong một hoàn cảnh đất nước đang lún sâu vào cuộc chiến tương tàn, bất an, khốc liệt! Đó là  tiếng  kêu  tha  thiết  (và  bi  thương)  của  tuổi  trẻ  trí  thức miền  Nam, của con người bất hạnh trước vận mệnh chung của đất nước và tương lai  của  chính  mình!  Thơ  dành  tặng  cho  bạn  bè  anh  em  cùng  chung số phận mà đại diện là những Xuân Hiến, Trang Vĩnh Thuận, Từ Dũ (bệnh viện sản khoa nơi anh đang thực tập), Trần Xuân Dũng, Miên Đức Thắng, Nàng Lai (Thân Trọng Minh), Trương Thìn, Thái Kế An…

         Bài thơ ở trang đầu tiên có tên là “Ước Mơ” - chỉ vừa bước vào tuổi ngoài hai mươi, là một sinh viên, anh đã có nhận thức có thể xem là đại diện cho mọi “ước mơ” của tuổi trẻ miền Nam thời ấy:

               “súng dòn ánh sáng lóe lên

                đạn đan trên nền trời

                thành hai chữ Việt Nam

                những kẻ tử thù nhìn rõ mặt nhau

                khóc vì mừng anh em” 

      “Ước Mơ” thật đơn giản: “những kẻ tử thù nhìn rõ mặt nhau/ khóc vì mừng/ anh em”, nhưng phải  trải qua hơn 21 năm  tương  tàn, biết bao máu xương của bà con anh em đã đổ, mới có thể  “… nhìn rõ mặt nhau”.

            Trong cảnh cùng khổ, bất hạnh, máu đã không ngừng nhuộm đỏ quê hương trong hơn bảy ngàn ngày đêm  – nhưng tất cả đã phải cam chịu, chỉ biết mở lòng cảm thông –  nén lòng sẻ chia, và an ủi nhau:

 “(…) em khóc đi, khóc đi rồi anh dỗ

 Khóc nhiều hơn, khóc nhiều nữa đi nghen

 này tủi nhục với niềm đau nỗi khổ

 của quê mình không đáng khóc sao em?”

 (Dỗ Em)

               Con người đã phải “Cho Mượn” tất cả từ “con đường quê, nhà hàng phố xá, cửa nhà vườn tược ruộng nương, cho đến tuổi trẻ, ông già bà lão con nít thiếu niên”  cho đến lần “cho mượn” cuối cùng:

                “(…) tôi cho mấy người mượn

                  Khối óc linh hồn

                  để thử thuốc nhuộm đen nhộm đỏ

                  tôi cho mấy người mượn hết  rồi đó

                  xin dành lại cho tôi

                   những nỗi căm hờn

                   và tấm lòng độ lượng rất đông phương”

         Khép lại tập thơ nhỏ là “Lời Nguyện Cầu” bi thiết:

                 “khi mùa xuân trở lại

                   trời xanh xao chợt buồn

                   những bàn tay rã rượi

                   vẫy hoài cho quê hương

                   xin một loài chim lạ

                   chưa từng thấy bao giờ

                    hãy một lần xuất hiện

                    trên vầng trán em thơ

                    hãy một lần xuất hiện

                    trên tóc mẹ âu lo

                     mấy ngàn năm vất vả

                     mấy ngàn năm đợi chờ

                     khi mùa xuân trở lại

                     người chắp tay nguyện cầu

                     ơi loài chim biền biệt

                      bao giờ về quê hương”

          Bên cạnh đó, còn có những bài thơ nổi tiếng khác của anh như “Thư Cho Bé Sơ Sinh”, “Tâm Sự Lạc Long Quân”, “Lời Ru”, “Cổ tích Về Ngôn Ngữ” (...) đã một thời khiến tất cả bàng hoàng.

         “TÌNH NGỪƠI” mở ra là “Ước Mơ” và khép lại là “Lời Nguyện Cầu” – nhưng  “ước  mơ/ nguyện  cầu”  vẫn  mãi  mãi  là  ước  mơ  và  là nguyện cầu cho đến hôm nay…

                  Tập thơ nhỏ - đã gần nửa thế kỷ qua, nhưng đã được anh trân  trọng gìn giữ, đã cho  tôi biết  thêm, rằng một  tác phẩm, dù hình thức thế nào đi nữa – giá trị nhân văn và nghệ thuật, mới là điều quan trọng! Người  cầm bút  chân  chính, luôn  chịu  trách nhiệm  về những gì mình  đã  sáng  tạo  và  gởi  gắm  qua  tác  phẩm,  dù  chỉ  trong  36  trang sách qua bao nhiêu năm đi chăng nữa.

             Cám ơn anh đã cho tôi hiểu thêm về anh, nhớ lại một thời điêu linh, bi thảm đã qua – và những gì cần phải làm trên con đường mình đã chọn!

Quê Nhà, tháng 10 năm 2013

Mang Viên Long

Share on Google Plus

About Unknown

This is a short description in the author block about the author. You edit it by entering text in the "Biographical Info" field in the user admin panel.