XUÂN DIỆU, HỒN THƠ SỐNG MÃI VỚI QUÊ NHÀ - Tạp bút Trần Minh Nguyệt

Cách đây 26 năm, ngày 18/12/1985, nhà thơ Xuân Diệu đã về cõi vĩnh hằng. Nhân kỷ niệm ngày giỗ  của ông  năm nay (18/12/2011), Hương Quê Nhà xin giới thiệu tạp bút của Trần Minh Nguyệt, tựa đề:

XUÂN DIỆU, HỒN THƠ SỐNG MÃI

         

              VỚI QUÊ NHÀ…

            NHÀ THƠ LỚN XUÂN DIỆU – người con thân yêu của xứ Vạn Gò Bồi, Tùng Giản –  Phước Hòa, Tuy Phước đã vĩnh biệt chúng ta thấm thoát  26 năm! 26 lần chúng ta sum họp về đây – nơi căn nhà lưu dấu kỷ niệm cuộc đời và sự nghiêp thơ ca của ông – để cùng dâng nén tâm hương tưởng nhớ ông trong nỗi thương tiếc, ngậm ngùi!

           Gần 70 năm có mặt với đời, và hơn nửa thế kỷ hiến dâng sự sống cho thơ ca – nhà thơ Xuân Diệu đã để lại cho chúng ta một sự nghiệp nghệ thuật to lớn,  và một niềm tự hào sống mãi với quê hương. Với 6 tác phẩm được xuất bản, hơn 470 bài thơ đã được giới thiệu- nhà thơ Xuân Diệu đã quặn lòng qua bao nỗi xúc động, đã thở vào thơ bao nhịp đập của trái tim yêu thương hồn nhiên và cuồng nhiệt, và đã nhỏ xuống trang thơ bao dòng nước mắt vì quê nhà và dân tộc…

           Nhà thơ Hàn MặcTử lúc sinh thời đã gởi tặng cho nhà thơ Xuân Diệu tập thơ đầu tay của ông, với lời ghi tặng như sau: “Tôi gởi tặng Anh tập thơ của tôi, vì đọc thơ Anh tôi thấy nỗi đau của tôi được xoa dịu nhiều lắm!”. Nhà văn – nhà nghiên cứu văn học Hoài Thanh cũng đã viết về Xuân Diệu gần nửa thế kỷ trước trong tác phẩm Thi nhân Việt Nam: “  Xuân Diệu là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới; nhà thơ đại biểu đầy đủ nhất của thời đại” . Gần đây, học giả người Nga – ông Marian Tcasep cũng đã nhận định: “ Xuân Diệu khác với các nhà thơ khác ở chỗ thơ Anh thực tế, duyên dáng và nhạc điệu du dương, thánh thót. Trong thơ Xuân Diệu là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chất trữ tình và tính công dân cao cả!”.  Nhà thơ Xuân Diệu đã rất xứng đáng được các viện sĩ Viện hàn lâm nước Cộng hòa dân chủ Đức bầu là “ Viện sĩ thông tấn viện hàn lâm nghệ thuât nước CHDC Đức” vào năm 1983, và vinh dự nhận lãnh danh hiệu cao quý nhất của văn học nghệ thuật năm 1996: Huân chương Hồ Chí Minh

            Suốt cuộc đời gắn bó với thơ với bao đổi thay của vận nước– nhà thơ Xuân Diệu vẫn luôn trải lòng hiến dâng cho tình yêu, ca ngợi cuộc sống, niềm vui và đam mê sống. Viết về tình yêu – nhà thơ đã ca ngợi tuổi trẻ, ca ngợi mùa Xuân, ca ngợi thiên nhiên – bởi chính đó là tổ ấm, là cái nôi của tình yêu dành cho đời người:

          … Anh xin làm sóng biếc

                  Hôn mãi cát vàng em

                  Hôn thật khẻ, thật êm

                  Hôn êm đềm – mãi mãi

              …Anh không xứng là biển xanh

                  Nhưng cũng xin làm bể biếc

                   Để hát mãi bên gành

                   Một tình chung không hết

                                 ( Biển )

             Trong bài thơ Tình Thứ Nhất, nhà thơ Xuân Diệu đã từng khẳng định:

            Anh chỉ có một tình yêu thứ nhất

              Anh cho em, kèm với một lá thư

               Em không lấy – và tình ta đã mất

               Tình đã cho không lấy lại bao giờ

             Và chúng ta hãy lắng lòng nghe nhà thơ tâm sự như lời trần tình thẳm sâu tận đáy lòng mình qua bài  Vì Sao:

             …Rồi một ngày mai tôi sẽ đi

                Vì sao? Ai nỡ hỏi làm chi

                Tôi khờ khạo lắm, ngu ngơ quá

                Chỉ biết yêu thôi – chẳng hiểu gì

             Nhà thơ Xuân Diệu đã rất hồn nhiên với “ tình đã cho không lấy lại bao giờ” và quá đổi chân thành trước cuộc sống “Chỉ biết yêu thôi, chẳng hiểu gì” . Qua bao biến đổi trong đời thơ của Xuân Diệu –  nhưng chúng ta vẫn luôn nhìn thấy dòng thơ ông mãi mãi là nỗi khát khao mãnh liệt đến với cuộc sống, luôn hòa nhịp giao cảm với đời – làm nên những trang thơ sống mãi với quê nhà và tình người!

            Tấm lòng thiết tha cao khiết ấy đã thể hiện rõ nét trong bài thơ ông viết sau 30 năm được trở lại Quê Ngoại :

                …Ôi biển Qui Nhơn, biển đậm đà

                      Thuyền đi rẽ sóng, sóng viền hoa

                      Cám ơn quê má muôn yêu dấu

                      Vẫn ấp yêu hoài tuổi nhỏ ta

           Và quê Mẹ Gò Bồi, Tùng Giản, Tuy Phước đã sống mãi trong thơ ông với tuổi thơ dong ruổi đó đây, với bao kỷ niệm đằm thắm ngọt ngào bên Mẹ không bao giờ quên:

              …Buổi chiều trong bếp nấu cơm

                     Má đang lặt rau, lửa nhè nhẹ cháy

                     Một buổi chiều trong vườn sạch lá

                     Đất còn mang dấu chổi quét ban mai

          Bài thơ  Đêm ở Tuy Phước  là một trong những bài thơ viết về quê nhà hay nhất của Xuân Diệu: Tuổi thơ, kỷ niệm, hoài vọng, ước mơ đã ùa về trong trái tim nồng nhiệt thương yêu của ông như bao đợt sóng thân thương của xứ Vạn Gò Bồi thuở nào ngày đêm vẫn rì rào mời gọi :

              Đêm ngủ ở Tuy Phước là để mà không ngủ

                Những con dế cùng tôi thức suốt năm canh

                Thức những ngôi sao, thức những bóng cành

                Đêm quê hương thương cái hương của đất

            …Ngủ không được bởi gió nồm từ biển lên cứ nhắc

                      Trọn mình anh đã nằm giữa lòng tôi

                      Khi má anh sinh ra

                      Anh đã thở hơi nước mắm ngon của vạn Gò Bồi    

                      Nên thơ anh tới giờ vẫn còn đậm đã thấm thía

              … Đêm ngủ ở Tuy Phước để mà không ngủ

                   Thức với quê hương như vậy đã vừa đâu

                    Xin thơ ta được thức mãi về sau

                    Với Tuy Phước, ngày nào còn đất nước

             Sau những năm tháng đất nước được hoàn toàn thống nhất– dường như nhà thơ Xuân Diệu đã dành trọn thời gian viết về quê nhà, viết về miền Nam, để khơi dậy những tình cảm, những kỷ niệm sâu sắc đã từng được ấp ủ, thao thức của mình. Đó là những hình ảnh đã được ông chắt lọc qua nhiều năm tháng, để chỉ còn lại những gì thực sự là máu thịt, là rung động cho thơ.

            Ông đã tâm sự:

               Hãy để cho tôi được giã từ

                 Vẫy chào cõi thực để vào hư

                 Trong hơi thở chót dâng trời đất

                 Cũng vẫn si tình đến ngất ngư

             Nhà thơ Xuân Diệu của chúng ta đã “ si tình” đến “ hơi thở chót”– theo nghĩa, đây là một “ khối tình lớn” mà suốt đời ông đã tận tụy hy sinh cho quê hương và dân tộc!

            Khái quát về cuộc đời và thơ của Xuân Diệu – nhà thơ Thanh Thảo đã viết rất chân tình:

                Anh quen sống như người nghèo đi chợ

                   Tính chi li từng phút từng giây

                   Khoèo câu thơ như thuở nhỏ khoèo me

                   Dọc phố hè Qui Nhơn lắm bụi!(…)

            Sau 26 năm ngày Xuân Diệu đi xa – hôm nay, ngày 18 tháng 12 năm 2011 - chúng ta thành kính tưởng nhớ Xuân Diệu với đôi vần thơ góp nhặt trong sự nghiệp thi ca đồ sộ của ông - để tỏ lòng ngưỡng mộ và tri ân, là những thế hệ tiếp bước ông trên cùng quê hương Tuy Phước thân yêu để cùng góp phần nhỏ dựng xây cho quê nhà ngày càng thêm khởi sắc và giàu đẹp.

            Trường THPT Tuy Phước 2 của chúng ta vô cùng tự hào được hiện diện trên quê hương Xuân Diệu – Gò Bồi, Phước Hòa – và hảnh diện được là “ cơ quan chăm sóc cho Nhà Lưu Niệm Xuân Diệu”- một nhà thơ lớn của đất nước - tài hoa và danh tiếng!

            Xin kính dâng lên Người chút lòng của người em nhỏ đồng hương nhưng rất nặng tình nhân ngày giỗ thứ 26 của Người :

                   “ Bóng Người dù đã khuất xa

                      Nhưng tình còn mãi, đậm đà ngàn năm

                      Thơ Người là ánh Trăng Rằm

                      Sáng soi khắp nẻo tối tăm cuộc trần

                      Thơ Người “ thức mãi về sau”

                      Tháng năm hồ dễ thay mầu Trái Tim!”

 Phước Hòa, ngày 18 tháng 12 năm 2011

TRẦN MINH NGUYỆT

Trang thơ Chủ nhật tuần này, xin chuyển đến các bạn 3 bài thơ trong vô vàn những bài thơ hay của Xuân Diệu, được nhiều thế hệ ngưỡng mộ và yêu mến.

   

 DỖI HỜN

 

mặt trăng anh trả cho trời 
vườn hoa anh trả cho người tới thăm 
Hồ Tây chiều ấy mưa dầm 
anh xin trả lại cho năm tháng dài 

nhìn em trong phút giây thôi 
mà anh đã ngỡ đất trời buồn tênh 
cõi đời anh thấy nhạt thênh 
tưởng anh không được cùng em chung nhìn 

MỘ KHÚC

Hôm nay trời nhẹ lên cao,
Tôi buồn chẳng hiểu vì sao tôi buồn.
Lá hồng buông lặng ngõ thuôn,
Sương trinh rơi kín từ nguồn yêu thương.
Phất phơ hồn của bông hường,
Trong hơi phiêu bạt còn vương máu hồng.
Nghe chừng gió mới qua sông,
E bên lau lách thuyền không vắng bờ.
Không gian như có dây tơ,
Bước đi sẽ đứt động hờ sẽ tiêu.
Êm êm chiều ngẩn ngơ chiều,
Hiu hiu lòng chẳng làm sao sẽ buồn.

Nguyệt cầm

 

Trăng nhập vào dây cung nguyệt lạnh
Trăng thương, trăng nhớ, hỡi trăng ngần
Đàn buồn, đàn lặng, ôi đàn chậm
Mỗi giọt rơi tàn như lệ ngân.

Mây vắng trời trong đêm thủy tinh
Lung linh bóng sáng bỗng run mình
Vì nghe nương tử trong câu hát
Đã chết đêm rằm theo nước xanh.

Thu lạnh càng thêm nguyệt tỏ ngời,
Đàn ghê như nước, lạnh trời ơi...
Long lanh tiếng sỏi vang vang hận
Trăng nhớ Tầm Dương, nhạc nhớ người...

Bốn bề ánh nhạc: biển pha lê
Chiếc đảo hồn tôi rộn bốn bề...
Sương bạc làm thinh, khuya nín thở
Nghe sầu âm nhạc đến sao Khuê

Xuân Diệu

Share on Google Plus

About Unknown

This is a short description in the author block about the author. You edit it by entering text in the "Biographical Info" field in the user admin panel.